Diwrej ha-jamim II 28

Rozdział 28

אבֶּן־Benעֶשְׂרִ֤יםEsrimשָׁנָה֙Shanaאָחָ֣זAkhazבְּמָלְכ֔וֹBemalekhoוְשֵׁשׁ־Vesheishעֶשְׂרֵ֣הEsrehשָׁנָ֔הShanaמָלַ֖ךְMalakhבִּירוּשָׁלִָ֑םBirushalaimוְלֹא־Veloעָשָׂ֧הAsaהַיָּשָׁ֛רHayyasharבְּעֵינֵ֥יBeeineiיְהוָ֖הAdonaiכְּדָוִ֥ידKedavidאָבִֽיו׃Aviv

1Achaz miał dwadzieścia lat, kiedy zaczął panować; i panował szesnaście lat w Jeruzalem; i nie czynił tego, co było słuszne w oczach Pana, jak Dawid, jego ojciec;

בוַיֵּ֕לֶךְVayyeilekhבְּדַרְכֵ֖יBedarkheiמַלְכֵ֣יMalkheiיִשְׂרָאֵ֑לYisraeilוְגַ֧םVegamמַסֵּכ֛וֹתMasseikhotעָשָׂ֖הAsaלַבְּעָלִֽים׃Labbealim

2ale chodził drogami królów Izraela i robił też stopione obrazy dla Baalimów.

גוְה֥וּאVehuהִקְטִ֖ירHiktirבְּגֵ֣יאBegeiבֶן־Venהִנֹּ֑םHinnomוַיַּבְעֵ֤רVayyaveirאֶת־Etבָּנָיו֙Banavבָּאֵ֔שׁBaeishכְּתֹֽעֲבוֹת֙Ketoavotהַגּוֹיִ֔םHaggoyimאֲשֶׁר֙Asherהֹרִ֣ישׁHorishיְהוָ֔הAdonaiמִפְּנֵ֖יMippeneiבְּנֵ֥יBeneiיִשְׂרָאֵֽל׃Yisraeil

3Ponadto ofiarował w dolinie syna Chinnomskiego i spalił swe dzieci w ogniu, zgodnie z obrzydliwościami pogan, których Pan wyrzucił przed synami Izraela.

דוַיְזַבֵּ֧חַVayezabbeiakhוַיְקַטֵּ֛רVayekatteirבַּבָּמ֖וֹתBabbamotוְעַל־Vealהַגְּבָע֑וֹתHaggevaotוְתַ֖חַתVetakhatכָּל־Kolעֵ֥ץEitsרַעֲנָֽן׃Raanan

4Ofiarował i składał ofiary na wyżynach, na wzgórzach i pod każdym drzewem liściastym.

הוַֽיִּתְּנֵ֜הוּVayyitteneihuיְהוָ֣הAdonaiאֱלֹהָיו֮Elohavבְּיַ֣דBeyadמֶ֣לֶךְMelekhאֲרָם֒Aramוַיַּ֨כּוּ־Vayyakkuב֔וֹVoוַיִּשְׁבּ֤וּVayyishbuמִמֶּ֙נּוּ֙Mimmennuשִׁבְיָ֣הShivyaגְדוֹלָ֔הGedolaוַיָּבִ֖יאוּVayyaviuדַּרְמָ֑שֶׂקDarmasekוְ֠גַםVegamבְּיַד־Beyadמֶ֤לֶךְMelekhיִשְׂרָאֵל֙Yisraeilנִתָּ֔ןNittanוַיַּךְ־Vayyakhבּ֖וֹBoמַכָּ֥הMakkaגְדוֹלָֽה׃Gedola(ס)(s)

5Przetoż podał go Pan, Bóg jego, w ręce króla Aramskiego; i porazili go, i porwali go z mnóstwa jeńców, i przywiedli ich do Damaszku. I został również wydany w ręce króla Izraela, który uderzył go wielką rzeźą.

ווַיַּהֲרֹג֩Vayyaharogפֶּ֨קַחPekakhבֶּן־Benרְמַלְיָ֜הוּRemalyahuבִּֽיהוּדָ֗הBihudaמֵאָ֨הMeiaוְעֶשְׂרִ֥יםVeesrimאֶ֛לֶףElefבְּי֥וֹםBeyomאֶחָ֖דEkhadהַכֹּ֣לHakkolבְּנֵי־Beneiחָ֑יִלKhayilבְּעָזְבָ֕םBeazevamאֶת־Etיְהוָ֖הAdonaiאֱלֹהֵ֥יEloheiאֲבוֹתָֽם׃Avotam

6Albowiem Peka, syn Remalii, zabił w Judzie sto dwadzieścia tysięcy w jeden dzień, wszyscy mężni dzielni; bo opuścili Pana, Boga swoich ojców.

זוַֽיַּהֲרֹ֞גVayyaharogזִכְרִ֣יZikhri׀גִּבּ֣וֹרGibborאֶפְרַ֗יִםEfrayimאֶת־Etמַעֲשֵׂיָ֙הוּ֙Maaseiyahuבֶּן־Benהַמֶּ֔לֶךְHammelekhוְאֶת־Veetעַזְרִיקָ֖םAzrikamנְגִ֣ידNegidהַבָּ֑יִתHabbayitוְאֶת־Veetאֶלְקָנָ֖הElkanaמִשְׁנֵ֥הMishnehהַמֶּֽלֶךְ׃Hammelekh(ס)(s)

7A Zichri, możny Efraim, zabił króla Maasejasza'syn i Azrikam, władca domu, i Elkana, którzy byli obok króla.

חוַיִּשְׁבּוּ֩Vayyishbuבְנֵֽי־Veneiיִשְׂרָאֵ֨לYisraeilמֵֽאֲחֵיהֶ֜םMeiakheihemמָאתַ֣יִםMatayimאֶ֗לֶףElefנָשִׁים֙Nashimבָּנִ֣יםBanimוּבָנ֔וֹתUvanotוְגַם־Vegamשָׁלָ֥לShalalרָ֖בRavבָּזְז֣וּBazezuמֵהֶ֑םMeihemוַיָּבִ֥יאוּVayyaviuאֶת־Etהַשָּׁלָ֖לHashshalalלְשֹׁמְרֽוֹן׃Leshomeron(ס)(s)

8A synowie Izraelscy porwali w niewoli swoich braci dwieście tysięcy kobiet, synów i córek, a także zabrali im wiele łupów i przywieźli łupy do Samarii.

טוְ֠שָׁםVeshamהָיָ֨הHayaנָבִ֥יאNaviלַֽיהוָה֮La-Adonaiעֹדֵ֣דOdeidשְׁמוֹ֒Shemoוַיֵּצֵ֗אVayyeitseiלִפְנֵ֤יLifneiהַצָּבָא֙Hatstsavaהַבָּ֣אHabbaלְשֹׁמְר֔וֹןLeshomeronוַיֹּ֣אמֶרVayyomerלָהֶ֗םLahemהִ֠נֵּהHinnehבַּחֲמַ֨תBakhamatיְהוָ֧הAdonaiאֱלֹהֵֽי־Eloheiאֲבוֹתֵיכֶ֛םAvoteikhemעַל־Alיְהוּדָ֖הYehudaנְתָנָ֣םNetanamבְּיֶדְכֶ֑םBeyedkhemוַתַּֽהַרְגוּ־Vattaharguבָ֣םVamבְזַ֔עַףVezaafעַ֥דAdלַשָּׁמַ֖יִםLashshamayimהִגִּֽיעַ׃Higgia

9Lecz był tam prorok Pański, który miał na imię Oded; wyszedł więc na spotkanie z zastępem, który przybył do Samarii, i rzekł do nich:'Oto, bo Pan, Bóg ojców waszych, rozgniewał się na Judę, podał je w ręce wasze, a wy zabiliście ich w wściekłości, która sięga do nieba.

יוְ֠עַתָּהVeattaבְּנֵֽי־Beneiיְהוּדָ֤הYehudaוִֽירוּשָׁלִַ֙ם֙Virushalaimאַתֶּ֣םAttemאֹמְרִ֔יםOmerimלִכְבֹּ֛שׁLikhboshלַעֲבָדִ֥יםLaavadimוְלִשְׁפָח֖וֹתVelishfakhotלָכֶ֑םLakhemהֲלֹ֤אHaloרַק־Rakאַתֶּם֙Attemעִמָּכֶ֣םImmakhemאֲשָׁמ֔וֹתAshamotלַיהוָ֖הLa-Adonaiאֱלֹהֵיכֶֽם׃Eloheikhem

10A teraz zamierzacie sprowadzić na was dzieci Judy i Jeruzalem za niewolników i niewolnice; ale czyż nie dochodzicie nawet do winy wobec Pana, Boga waszego?

יאוְעַתָּ֣הVeattaשְׁמָע֔וּנִיShemauniוְהָשִׁ֙יבוּ֙Vehashivuהַשִּׁבְיָ֔הHashshivyaאֲשֶׁ֥רAsherשְׁבִיתֶ֖םShevitemמֵאֲחֵיכֶ֑םMeiakheikhemכִּ֛יKiחֲר֥וֹןKharonאַף־Afיְהוָ֖הAdonaiעֲלֵיכֶֽם׃Aleikhem(ס)(s)

11A teraz wysłuchajcie mnie i odeślijcie jeńców, abyście pojmali swoich braci; albowiem na was ostry gniew Pański.'

יבוַיָּקֻ֨מוּVayyakumuאֲנָשִׁ֜יםAnashimמֵרָאשֵׁ֣יMeirasheiבְנֵֽי־Veneiאֶפְרַ֗יִםEfrayimעֲזַרְיָ֤הוּAzaryahuבֶן־Venיְהֽוֹחָנָן֙Yehokhananבֶּרֶכְיָ֣הוּBerekhyahuבֶן־Venמְשִׁלֵּמ֔וֹתMeshilleimotוִֽיחִזְקִיָּ֙הוּ֙Vikhizkiyyahuבֶּן־Benשַׁלֻּ֔םShallumוַעֲמָשָׂ֖אVaamasaבֶּן־Benחַדְלָ֑יKhadlayעַל־Alהַבָּאִ֖יםHabbaimמִן־Minהַצָּבָֽא׃Hatstsava

12Tedy się stanęli niektórzy z głów synów Efraimowych: Azaryjasz, syn Jahanana, Berechiasz, syn Meshilemot, i Jizkiasz, syn Szalluma, i Amasa, syn Hadlaia, stanęli przeciwko tym, którzy przybyli z wojny;

יגוַיֹּאמְר֣וּVayyomeruלָהֶ֗םLahemלֹא־Loתָבִ֤יאוּTaviuאֶת־Etהַשִּׁבְיָה֙Hashshivyaהֵ֔נָּהHeinnaכִּי֩Kiלְאַשְׁמַ֨תLeashmatיְהוָ֤הAdonaiעָלֵ֙ינוּ֙Aleinuאַתֶּ֣םAttemאֹמְרִ֔יםOmerimלְהֹסִ֥יףLehosifעַל־Alחַטֹּאתֵ֖ינוּKhattoteinuוְעַל־Vealאַשְׁמָתֵ֑ינוּAshmateinuכִּֽי־Kiרַבָּ֤הRabbaאַשְׁמָה֙Ashmaלָ֔נוּLanuוַחֲר֥וֹןVakharonאָ֖ףAfעַל־Alיִשְׂרָאֵֽל׃Yisraeil(ס)(s)

13i powiedział do nich: 'Nie przyprowadzicie tu jeńców; albowiem czynicie to, co na nas przyniesie winę przeciw Panu, aby dodać do naszych grzechów i do naszej winy; albowiem nasza wina jest wielka, i gniew gniewu zaciera się przeciwko Izraelowi.'

ידוַיַּעֲזֹ֣בVayyaazovהֶֽחָל֗וּץHekhalutsאֶת־Etהַשִּׁבְיָה֙Hashshivyaוְאֶת־Veetהַבִּזָּ֔הHabbizzaלִפְנֵ֥יLifneiהַשָּׂרִ֖יםHassarimוְכָל־Vekholהַקָּהָֽל׃Hakkahal

14Uzbrojeni opuścili jeńców i łupy przed książętami i całym zgromadzeniem.

טווַיָּקֻ֣מוּVayyakumuהָאֲנָשִׁים֩Haanashimאֲשֶׁר־Asherנִקְּב֨וּNikkevuבְשֵׁמ֜וֹתVesheimotוַיַּחֲזִ֣יקוּVayyakhazikuבַשִּׁבְיָ֗הVashshivyaוְכָֽל־Vekholמַעֲרֻמֵּיהֶם֮Maarummeihemהִלְבִּ֣ישׁוּHilbishuמִן־Minהַשָּׁלָל֒Hashshalalוַיַּלְבִּשׁ֣וּםVayyalbishumוַ֠יַּנְעִלוּםVayyanilumוַיַּאֲכִל֨וּםVayyaakhilumוַיַּשְׁק֜וּםVayyashkumוַיְסֻכ֗וּםVayesukhumוַיְנַהֲל֤וּםVayenahalumבַּחֲמֹרִים֙Bakhamorimלְכָל־Lekholכּוֹשֵׁ֔לKosheilוַיְבִיא֛וּםVayeviumיְרֵח֥וֹYereikhoעִיר־Irהַתְּמָרִ֖יםHattemarimאֵ֣צֶלEitselאֲחֵיהֶ֑םAkheihemוַיָּשׁ֖וּבוּVayyashuvuשֹׁמְרֽוֹן׃Shomeron(פ)(f)

15I powstali mężowie wspomniani z imienia, i wzięli jeńców, a łupy przyozdobili wszystkich, którzy byli nad nimi nagi, i ubrali ich, i obuwili, i dali im jeść i pić, i namaszczali ich. i zaniósł wszystkich słabych na osły, i przyprowadził ich do Jerycha, miasta palmowego, do swoich braci; potem wrócili do Samarii.

טזבָּעֵ֣תBaeitהַהִ֗יאHahiשָׁלַ֞חShalakhהַמֶּ֧לֶךְHammelekhאָחָ֛זAkhazעַל־Alמַלְכֵ֥יMalkheiאַשּׁ֖וּרAshshurלַעְזֹ֥רLazorלֽוֹ׃Lo

16W tym czasie król Achaz posłał królom asyryjskim, aby mu pomogli.

יזוְע֥וֹדVeodאֲדוֹמִ֖יםAdomimבָּ֑אוּBauוַיַּכּ֥וּVayyakkuבִיהוּדָ֖הVihudaוַיִּשְׁבּוּ־Vayyishbuשֶֽׁבִי׃Shevi

17Ponownie bowiem przybyli Edomici i uderzyli Judę i porwali jeńców.

יחוּפְלִשְׁתִּ֣יםUfelishtimפָּשְׁט֗וּPashetuבְּעָרֵ֨יBeareiהַשְּׁפֵלָ֣הHashshefeilaוְהַנֶּגֶב֮Vehannegevלִֽיהוּדָה֒Lihudaוַֽ֠יִּלְכְּדוּVayyilkeduאֶת־Etבֵּֽית־Beitשֶׁ֨מֶשׁShemeshוְאֶת־Veetאַיָּל֜וֹןAyyalonוְאֶת־Veetהַגְּדֵר֗וֹתHaggedeirotוְאֶת־Veetשׂוֹכ֤וֹSokhoוּבְנוֹתֶ֙יהָ֙Uvenoteihaוְאֶת־Veetתִּמְנָ֣הTimnaוּבְנוֹתֶ֔יהָUvenoteihaוְאֶת־Veetגִּמְז֖וֹGimzoוְאֶת־Veetבְּנֹתֶ֑יהָBenoteihaוַיֵּשְׁב֖וּVayyeishevuשָֽׁם׃Sham

18Filistyni zaatakowali także miasta Niziny i Południa Judy, i zdobyli Bet-Szemesz, Ajjalon, Gederot i Soco wraz z ich miastami oraz Timnę z ich miastami, Gimzo i miastami tego; i mieszkali tam.

יטכִּֽי־Kiהִכְנִ֤יעַHikhniaיְהוָה֙Adonaiאֶת־Etיְהוּדָ֔הYehudaבַּעֲב֖וּרBaavurאָחָ֣זAkhazמֶֽלֶךְ־Melekhיִשְׂרָאֵ֑לYisraeilכִּ֤יKiהִפְרִ֙יעַ֙Hifriaבִּֽיהוּדָ֔הBihudaוּמָע֥וֹלUmaolמַ֖עַלMaalבַּיהוָֽה׃Ba-Adonai

19Gdyż Pan spuścił Judę z powodu Achaza, króla Izraela; bo porzucił powściągliwość w Judzie i postępował zdradziecko przeciwko Panu.

כוַיָּבֹ֣אVayyavoעָלָ֔יוAlavתִּלְּגַ֥תTillegatפִּלְנְאֶ֖סֶרPilneeserמֶ֣לֶךְMelekhאַשּׁ֑וּרAshshurוַיָּ֥צַרVayyatsarל֖וֹLoוְלֹ֥אVeloחֲזָקֽוֹ׃Khazako

20Tillegath-pilneser, król asyryjski, przyszedł do niego i zaniepokoił go, ale go nie umocnił.

כאכִּֽי־Kiחָלַ֤קKhalakאָחָז֙Akhazאֶת־Etבֵּ֣יתBeitיְהוָ֔הAdonaiוְאֶת־Veetבֵּ֥יתBeitהַמֶּ֖לֶךְHammelekhוְהַשָּׂרִ֑יםVehassarimוַיִּתֵּן֙Vayyitteinלְמֶ֣לֶךְLemelekhאַשּׁ֔וּרAshshurוְלֹ֥אVeloלְעֶזְרָ֖הLeezraלֽוֹ׃Lo

21Bo Achaz rozebrał dom Paóski, i dom króla i książąt, i podał je królowi Asyryjskiemu; ale to mu nie pomogło.

כבוּבְעֵת֙Uveeitהָצֵ֣רHatseirל֔וֹLoוַיּ֖וֹסֶףVayyosefלִמְע֣וֹלLimolבַּיהוָ֑הBa-Adonaiה֖וּאHuהַמֶּ֥לֶךְHammelekhאָחָֽז׃Akhaz

22A w czasie swego nieszczęścia działał jeszcze bardziej zdradziecko przeciwko Panu, temu samemu królowi Achazowi.

כגוַיִּזְבַּ֗חVayyizbakhלֵֽאלֹהֵ֣יLeiloheiדַרְמֶשֶׂק֮Darmesekהַמַּכִּ֣יםHammakkimבּוֹ֒Boוַיֹּ֗אמֶרVayyomerכִּ֠יKiאֱלֹהֵ֤יEloheiמַלְכֵֽי־Malkheiאֲרָם֙Aramהֵ֚םHeimמַעְזְרִ֣יםMazerimאוֹתָ֔םOtamלָהֶ֥םLahemאֲזַבֵּ֖חַAzabbeiakhוְיַעְזְר֑וּנִיVeyazeruniוְהֵ֛םVeheimהָֽיוּ־Hayuל֥וֹLoלְהַכְשִׁיל֖וֹLehakhshiloוּלְכָל־Ulekhalיִשְׂרָאֵֽל׃Yisraeil

23Albowiem on poświęcił się bogom Damaszku, którzy go uderzyli; i on powiedział:'Ponieważ pomogli im bogowie królów Aramu, dlatego poświęcę się im, aby mi pomogli.' Ale oni byli zgubą jego i całego Izraela.

כדוַיֶּאֱסֹ֨ףVayyeesofאָחָ֜זAkhazאֶת־Etכְּלֵ֣יKeleiבֵית־Veitהָֽאֱלֹהִ֗יםHaelohimוַיְקַצֵּץ֙Vayekatstseitsאֶת־Etכְּלֵ֣יKeleiבֵית־Veitהָֽאֱלֹהִ֔יםHaelohimוַיִּסְגֹּ֖רVayyisgorאֶת־Etדַּלְת֣וֹתDaltotבֵּית־Beitיְהוָ֑הAdonaiוַיַּ֨עַשׂVayyaasל֧וֹLoמִזְבְּח֛וֹתMizbekhotבְּכָל־Bekholפִּנָּ֖הPinnaבִּירוּשָׁלִָֽם׃Birushalaim

24I zgromadził Achaz naczynia domu Bożego, i pociął naczynia domu Bożego, i zamknął drzwi domu Pańskiego; i uczynił go ołtarzami w każdym zakątku Jeruzalem.

כהוּבְכָל־Uvekholעִ֨ירIrוָעִ֤ירVairלִֽיהוּדָה֙Lihudaעָשָׂ֣הAsaבָמ֔וֹתVamotלְקַטֵּ֖רLekatteirלֵֽאלֹהִ֣יםLeilohimאֲחֵרִ֑יםAkheirimוַיַּכְעֵ֕סVayyakheisאֶת־Etיְהוָ֖הAdonaiאֱלֹהֵ֥יEloheiאֲבֹתָֽיו׃Avotav

25I w każdym mieście Judy stawiał wyżyny, aby ofiarować innym bogom, i sprowokował Pana, Boga swoich ojców.

כווְיֶ֤תֶרVeyeterדְּבָרָיו֙Devaravוְכָל־Vekholדְּרָכָ֔יוDerakhavהָרִאשֹׁנִ֖יםHarishonimוְהָאַחֲרוֹנִ֑יםVehaakharonimהִנָּ֣םHinnamכְּתוּבִ֔יםKetuvimעַל־Alסֵ֥פֶרSeiferמַלְכֵֽי־Malkheiיְהוּדָ֖הYehudaוְיִשְׂרָאֵֽל׃Veyisraeil

26A reszta jego czynów i wszystkie jego drogi, pierwsze i ostatnie, oto są zapisane w księdze królów Judy i Izraela.

כזוַיִּשְׁכַּ֨בVayyishkavאָחָ֜זAkhazעִם־Imאֲבֹתָ֗יוAvotavוַֽיִּקְבְּרֻ֤הוּVayyikberuhuבָעִיר֙Vairבִּיר֣וּשָׁלִַ֔םBirushalaimכִּ֚יKiלֹ֣אLoהֱבִיאֻ֔הוּHeviuhuלְקִבְרֵ֖יLekivreiמַלְכֵ֣יMalkheiיִשְׂרָאֵ֑לYisraeilוַיִּמְלֹ֛ךְVayyimlokhיְחִזְקִיָּ֥הֽוּYekhizkiyyahuבְנ֖וֹVenoתַּחְתָּֽיו׃Takhtav(פ)(f)

27I Achaz spał z ojcami swymi, i pochowali go w mieście, nawet w Jeruzalem; bo nie przywiedli go do grobów królów Izraela; a królował jego syn Ezechiasz.

Czytaj komentarze do Diwrej ha-jamim II 28

Raszi, Rambam, Ibn Ezra i więcej →

Poprzedni rozdział Następny rozdział